Zij maakt het verschil

Voorbereiding:
Zie het niet als een sollicitatie, maar als een kennismakingsgesprek.
Jij wilt jezelf verkopen maar het bedrijf moet zichzelf ook verkopen, zij zijn immers op zoek naar een nieuwe collega, het is dus een tweerichtingsgesprek. De eerste voorbereiding is om met jouw contactpersoon bij ZIJ te praten over: wat kun je verwachten tijdens het gesprek, met wie en op wat voor niveau vindt het gesprek plaats (bijv. direct leidinggevende of pz – functionaris), hoe kleed je je (formeel, wat minder formeel), en (voor als jouw contactpersoon bij ZIJ meegaat) wie vertelt wat. Enzovoort.
Lees hun website, print pagina’s uit die je interessant vindt of waar je vragen over hebt. Het is voor je gesprekspartner een groot compliment als hij/zij ziet dat je goed voorbereid bent en interesse toont. Bedenk hoe je het gesprek zou kunnen sturen naar hetgeen je zelf wilt vertellen, zodat het een gestroomlijnd en fijn gesprek wordt. De kans is veel groter dat je een ervaren gesprekspartner treft met een batterij aan vragen. Veel vragen komen in elk gesprek terug en kun je heel goed voorbereiden, hieronder heeft Zij voor je een overzicht met standaardvragen.
1. De vorige werkkring?
Dit is je eerste kans om jezelf te presenteren en let met de antwoorden op dat je kruisverbanden legt met de openstaande vacature, bij overeenkomstige werkzaamheden kan je daar extra bij stil staan. Vertel wat je laatste baan inhield en besteed aandacht aan:
• bereid je voor op concrete situaties en bedenk een concreet voorbeeld
• door jouw vervulde taken die van belang zijn in verband met de
toekomstige functie
• door jouw gedragen verantwoordelijkheden die van belang zijn in
verband met de toekomstige functie
• de kennis en ervaring die je hebt opgedaan
• apparatuur en programma’s waar je mee hebt gewerkt
2. Waarom wil je weg bij je huidige werkgever?
Er zijn veel redenen waarom mensen weggaan. Noem de reden, en
let daarbij op een positieve formulering. Geef nooit af op je je huidige baas of een ex-werkgever. De kans is niet denkbeeldig dat je mogelijke nieuwe chef hem of haar via zijn netwerk kent. Bovendien kan je nieuwe werkgever vermoeden dat je mogelijk vroeg of laat ook over hem negatieve verhalen gaat rondstrooien.
• je bent toe aan een nieuwe uitdaging
• je bent toe aan verandering van product/dienst
• je bent toe aan verandering van omgeving
• persoonlijke reden (bijzonderheid) bijvoorbeeld verhuizing
3. Heb je dit werk al eerder gedaan?
Leg tijdens het bespreken van jouw CV regelmatig verbindingen met
hetgeen de opdrachtgever zoekt. Vraag bijvoorbeeld: ‘hoe doen jullie dat?’ Ga wat sneller door niet voor de opdrachtgever relevante ervaringen heen, blijf wat langer stil staan bij relevante ervaringen. Breng je sterke punten naar voren. Wees eerlijk, draai er niet om heen als je ergens minder goed in bent. Probeer wel uit te zoeken of dat relevant is voor de opdrachtgever.
• als je niet veel ervaring hebt, beschrijf dan andere ervaringen om
aan te tonen dat je kennis en vaardigheden bezit die ervoor zorgen
dat je de werkzaamheden goed kunt uitvoeren
• probeer werkzaamheden uit de vorige functie te koppelen aan de
werkzaamheden in de nieuwe functie
4. Waarom wil je hier werken?
Hier komt je voorbereiding heel handig van pas, refereer naar dingen
die je op hun website hebt gelezen, wat je aansprak. Gebruik hun
terminologie, dit geeft het gevoel dat je snel in het team zal passen, je bent al bijna 1 van hun.
• dit is jouw kans om de toekomstige werkgever te complimenteren
met zijn interessante organisatie, of de interessante producten/
diensten – je kunt laten zien dat je al wat van dit bedrijf weet
• mogelijke redenen: het bedrijf staat als vooruitstrevend bekend, de baan lijkt jou ideaal want…
5. Waarom jou in plaats van de ander?
Iedereen heeft wel eens dingen gedaan waar hij enorm trots op is.
Deze prestaties kunnen geleverd zijn tijdens werk, opleiding, hobby,
sport etc. Het gaat om prestaties waar je zelf trots op bent, dus niet om wat anderen daarvan vinden. Deze prestatie heb jij kunnen neerzetten, omdat je iets kunt of weet, of omdat je bepaalde eigenschappen hebt. En dat is informatie waar een toekomstig werkgever naar op zoek is. Want wanneer jij in het verleden gebruik hebt kunnen maken van bepaalde kennis of vaardigheden, zal jij dat naar alle waarschijnlijkheid ook in de toekomst gaan doen (behavior consistency principle). Voor een sollicitatiegesprek is het dus handig om deze prestaties op een rijtje te zetten en te kijken welke kwaliteiten daarin voorkwamen.
• je weet wel waarom jij de geschikte persoon bent voor deze baan,
maar je weet natuurlijk niets van die ander!
• benoem kennis en vaardigheden
6. Wat zijn jouw sterke punten
In sollicitatiegesprekken kan de vraag worden gesteld: “wat zijn jouw
sterke eigenschappen?” Natuurlijk ben je in staat om een aantal
punten te noemen. Het noemen van deze kwaliteiten alleen is echter niet voldoende, je moet deze onderbouwen met voorbeelden uit de praktijk. Dit houdt in dat je moet kunnen aangeven waar deze kwaliteiten uit blijken en voorbeelden kunnen noemen. De gelegenheid om jezelf te verkopen. Sterke punten/competenties
kunnen zijn:
• vakkennis
• ervaring
• persoonlijke eigenschappen
• enthousiasme
• efficiency
7. Wat zijn jouw zwakke punten?
Aangezien niemand perfect is, verwacht de opdrachtgever ook een
antwoord op de vraag “welke slechte eigenschappen heb je?”. Dat
zou je kunnen doen op een manier dat je de beperking ombuigt
naar iets positiefs. Als je koppig bent, zou dit ook kunnen betekenen
dat een volhouder bent. Als je vaak dingen vergeet, is wellicht jouw
verkooppunt dat je altijd met overzichtelijke checklists werkt en dat
je daardoor zorgvuldig en planmatig werkt. Zo kan een beperking een sterk punt worden of kun je laten blijken, dat je bewust omgaat met deze beperkingen. Om je eigen beperkingen te ontdekken dien je terug te kijken naar jouw ervaringen in het verleden. • noem een zwak punt, waar iets goeds tegenover staat
• noem een zwak punt, wat geen belemmering is voor deze functie
8. Kun je wat over jezelf vertellen?
Dit is een open vraag die jou de gelegenheid geeft iets over jezelf te
vertellen.
• vraag waar de interviewer het meeste over wil weten
• als je de bal weer teruggespeeld krijgt, is het handig om systematisch
te werk te gaan en kort in te gaan op achtereenvolgens:
opleiding, werkervaring, stage, bijbanen, hobby’s
• denk na over de koppeling van jouw interesses, hobby’s, werkervaring
aan de toekomstige functie bij deze werkgever
9. Wat vond de vorige werkgever van jou?
• probeer voorbeelden te noemen waarover jouw werkgever tevreden was
• lever geen kritiek op de vorige werkgever
10. Vragen over leeftijd?
Ben je ouder, kun je vertellen dat je:
• verantwoordelijkheid kan dragen
• je gemakkelijk aanpast
• een gevarieerde werkervaring hebt en uitgebreide vakkennis
11. Eigen vragen
Tijdens een sollicitatiegesprek is het ook belangrijk om zelf vragen
voor te bereiden. Neem dus een schrift of notitieblok mee met deze
vragen en een uitdraai van de site zodat je tijdens het gesprek aantekeningen kunt maken maar ook dat je bij het einde van het gesprek terug kunt kijken of je antwoord hebt gekregen op al je specifieke vragen. Zorg dat je open vragen stelt, zo geef je de ander ruimte om een eigen verhaal te vertellen. Luisteren is dan heel belangrijk, geef de ander de ruimte iets te vertellen. Laat zien dat je luistert. Zeg tijdens het gesprek ‘ja, ja’ of ‘hm, hm’. Knik met je hoofd. Ga goed zitten. Leg je handen losjes op tafel, met een open houding maak je het de ander gemakkelijk om te vertellen. Het is niet erg als er een stilte valt. Dat kan juist krachtig zijn. Als iets wat je gesprekspartner zegt niet duidelijk is, vraag om toelichting of uitleg. Je kunt algemene vragen stellen over:
• bedrijfsstructuur – organisatie – team
• bedrijfscultuur
• voortgang van de sollicitatieprocedure
• ontstaan van de vacature
• opleidingsmogelijkheden
• team samenstelling en onderlinge sfeer
Op weg naar het gesprek Ga ruim op tijd weg. Zelfs als je geheel buiten jouw schuld te laat zou komen, dan nog maak je geen goede eerste indruk. En je krijgt maar één kans om een eerste indruk te maken. Zit alles mee en kom je veel te vroeg op je afspraak, ga dan nog even een rondje lopen of zo. Al te
vroeg opdraven is ook niet goed, meld je niet eerder dan tien minuten voor het gesprek. Parkeer je auto niet in een parkeerzone of bij een meter. Het is wat lullig als je een geanimeerd gesprek moet onderbreken omdat je de meter bij moet vullen. Heb je geen andere keus, zorg dat je voldoende tijd hebt. Misschien krijg je wel een rondleiding of maak je kennis met meerdere personen als de klik er is tijdens het gesprek. Ga tevoren naar het toilet. Een sollicitatiegesprek is vaak een spannende aangelegenheid en het is dan niet handig om met een volle blaas in de wachtkamer te zitten.
Uiteraard zorg je dat je er tiptop uit ziet. Dat betekent: kleding die bij de uitstraling van het bedrijf past. En ook al ben je nog zo nerveus: steek niet kort tevoren een sigaret op, want niet elke gesprekspartner is gediend van de geur de je dan om je heen hebt hangen. Ga ook niet op kauwgom of andere snoepjes kauwen. Want stel dat je bij de receptie eerder opgehaald wordt dan je verwacht. Waar laat je dan je kauwgompje? Hou er bij je menukeuze de avond ervoor al rekening mee dat je de dag erna een gesprek hebt. Laat die sterk gekruide gerechten liever achterwege.
Tijdens het gesprek:
De voorbereiding is gedaan nu komt het aan op je presentatie, sta
voor wie je bent. Gebruik heldere taal, maak geen wollige of te lange zinnen, concrete voorbeelden spreken iedereen aan. Kijk tijdens het gesprek niet op je horloge. Dat maakt een ongeïnteresseerde indruk. Het is ook niet verstandig om een volgende afspraak al te kort na je gesprek te plannen. Hou oogcontact met je gesprekspartner(s), maar ga niet zitten staren. Zeker voor de middenkader en hogere functies zit je vaak aan tafel met twee (of meer) personen. Zorg er dan voor dat je alle aanwezigen evenveel aandacht geeft, ook al voert slechts een van hen het woord. Dat je je zonnebril afzet en opbergt (en niet in je haar) spreekt voor zich. Zit ook niet te koekeloeren naar de stapels paperassen of de gadgets op het bureau van je gesprekspartner. Die kan zich opgelaten voelen dat hij of zij die bende nog steeds niet heeft opgeruimd. Begin in het eerste gesprek nooit zelf over je salarisindicatie, tenzij daar expliciet om gevraagd wordt. Vraag ook niet hoe het staat met allerlei voordeeltjes die het bedrijf voor haar werknemers heeft. Dat wekt de indruk dat je alleen maar daar op uit bent en niet op de inhoud van de functie. Pas op met het maken van grappen en lollig bedoelde opmerkingen. Jouw humor hoeft niet die van een ander te zijn. Als het gesprek wat
langdradig wordt, ga samenvatten: ‘dus u vindt…’ of ‘dus als ik het
goed begrijp …’. Zo pak je het gesprek terug. Je kunt ook samenvatten om daarna over een nieuw item te beginnen.
Als je zeker weet dat je alles over de functie weet, dat je alles gezegd hebt over jezelf wat je vooraf van plan was kan je het gesprek afsluiten. Neem aan het slot van het gesprek kort en zakelijk afscheid. Blijf niet eindeloos rondhangen. Dat wekt de indruk dat je besluiteloos bent. Als je nog niet weet hoe de verdere procedure loopt dan is dat een mooie afsluiter. Zeg wat je van het gesprek vond op een positieve manier en dat je benieuwd bent naar de verdere gang van zaken. Heb je een positief gevoel en denk je dat het wederzijds is kan je ook vragen of je een korte rondleiding kunt krijgen en je toekomstige collega even gedag kunt zeggen. Tot slot de belangrijkste regel: blijf jezelf. Pas op dat bovenstaande niet leidt tot maniertjes.